camera obscura [kamera obskura] - 
       ciemnia optyczna; światłoszczelna przestrzeń z niewielkim otworem, 
       który zachowując się jak soczewka, tworzy odwrócony obraz rzeczywistości 
       na wewnętrznej części tej przestrzeni (leżącej naprzeciw otworu).

Narodziny fotografii oficjalnie datuje się na 7 stycznia 1839 roku, kiedy to Francuskiej Akademii Nauk został przedstawiony wynalazek dagerotypii. Jednak fundamentem istnienia fotografii są osiągnięcia wielu uczonych i wynalazców. Z jednej strony badania fizyczne, które doprowadziły do skonstruowania aparatu fotograficznego, z drugiej badania chemiczne, dzięki którym wynaleziono materiał światłoczuły. Takim elementarnym wynalazkiem dla bytu fotografii jest znajomość powstawania obrazu w camera obscura (ciemni optycznej). Źródła historyczne podają, że już w X wieku stosował ją do obserwacji zaćmienia Słońca arabski matematyk i astronom Ibn al Haithan Alhazen z Basary (956-1038). Pierwszy teoretyczny opis tego urządzenia podał włoski malarz i wynalazca Leonardo da Vinci (1452-1519), który pisał: "gdy fronton domu lub krajobraz jest oświetlony słońcem, a w zaciemnionej ścianie znajdującej się naprzeciw domu uczyni się otwór, to oświetlone przedmioty będą wysyłać przez ten otwór swój obraz i obraz ten będzie odwrócony".
Fotografie zrealizowane za pomocą camery obscura oczarowują estetyką błędu tego urządzenia oraz osobliwą stylistyką, którą ta technika narzuca.

Arek Kulasik, Leszno, 2000

powrót